Zbiory

Muzeum WNoZ to muzeum geologiczne gromadzące w swoich zbiorach około 4000 okazów. Są to głównie skały, minerały, skamieniałości i meteoryty. Zbiory eksponowane są na wystawach stałych mających charakter rekonstrukcji paleośrodowiskowych przeszłych okresów geologicznych oraz kolekcji dydaktycznych (zapraszamy do galerii).

Szczegóły w zakładkach z lewej strony głównego okna.

Niniejsza baza jest częścią projektu BIOGEO – SILESIA ORSIP, którego celem jest stworzenie regionalnego systemu informacji o środowisku województwa śląskiego w zakresie przyrody ożywionej i nieożywionej. Będzie zatem dostępna po zakończeniu ww. prac - patrz: www.biogeo.us.edu.pl.
Liderem projektu jest Uniwersytet Śląski w Katowicach, a partnerem Województwo Śląskie.

Wystawa „MINERAŁY – KLEJNOTY ZIEMI” to ekspozycja najpiękniejszych okazów ze świata znajdujących się w zbiorach Muzeum WNoZ. Usytuowana w holu głównym na parterze wita gości nieodpartym urokiem naturalnego piękna. Nie potrzeba tu komentarza, człowiek nie może tu nic dodać. Jedyne co wypada zrobić to stać i patrzeć.

Wystawa „Meteoryty – goście z kosmosu” to plansze edukacyjne o pochodzeniu, miejscach spadku oraz klasyfikację meteorytów. (patrz GALERIA – Wystawy stałe i kolekcje - Meteoryty goście z kosmosu).

Kolekcja zawiera ponad 65 okazów z Polski i świata:

  • meteoryty żelazne
  • meteoryty kamienne
  • meteoryty żelazno - kamienne
  • tektyty i impaktyty

oraz opowieść o najnowszym polskim meteorycie Sołtmany, które Muzeum WNoZ zakupiło w 2 tygodnie po jego spadku w roku 2011. (patrz GALERIA – Wystawy stałe i kolekcje - Meteoryt Sołtmany).

Historia spadku

Spadek meteorytu nastąpił w dniu 30 kwietnia 2011 około godziny 6.00 na terenie gospodarstwa Pani Alfredy Lewandowskiej w Kolonii Sołtmany, poczta Kruklanki, pow. Giżycko, woj. warmińsko-mazurskie. Spadek nie był zaobserwowany, lecz doskonale słyszany: najpierw nastąpił świst, a następnie głośny huk. Właścicielka gospodarstwa, zaniepokojona wybiegła wraz synem na zewnątrz. Stwierdzili dziurę w daszku budynku gospodarczego. Meteoryt przebił deskę, uszkodził betonowy próg i upadając kilka metrów obok rozbił się na części. Łączna jego masa wynosi około 1 kg (brak dokładnych danych). Po konsultacjach rodzinnych zawiadomiony został Pan Roman Rzepka z Giżycka – człowiek interesujący się astronomią. On powiadomił pana Andrzeja S. Pilskiego z Obserwatorium Astronomicznego we Fromborku, który poprosił p. Marka Woźniaka - sekretarza Polskiego Towarzystwa Meteorytowego o udanie się na miejsce spadku, celem pobrania próbek do badań.

W 2 tygodnie po spadku p. Ewa Budziszewska-Karwowska wraz z prof. UW Tadeuszem Przylibskim z Uniwersytetu Wrocławskiego pojechali na miejsce, aby zakupić okazy.

Okaz do naszego Muzeum został zakupiony z funduszy własnych oraz Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Fundacji Uniwersytetu Śląskiego.

W świecie śląskich pradinozaurów – Krasiejów

Wystawa stała z cyklu "Krajobrazy sprzed 200 milionów lat” to rekonstrukcja rejonu Krasiejowa k/Opola ok 230 milionów lat temu. Wtedy były to tereny półsuche z okresowymi intensywnymi opadami (lub czynnikami sejsmicznymi), które generowały różnego rodzaju spływy mułowe i okresowe cieki wodne, a one z kolei przyczyniły się do powstania nagromadzeń kostnych.

Skały odsłaniające sie w wyrobisku byłej cementowni w Krasiejowie wskazują na klimat strefy subtropikalnej, będącej w zasięgu intensywnego oddziaływania cyrkulacji monsunowej, prowadzącej do następujących po sobie – wilgotnych i suchych pór roku. Są to drobnoziarniste osady lądowe, reprezentowane głównie przez iłowce i mułowce. Występują wśród nich poziomy gleb kopalnych oraz rozproszone konkrecje węglanowe, tworzące miejscami soczewkowate nagromadzenia. Profil pokazuje dwa poziomy kościonośne:

  • W dolnym dominują szczątki zwierząt wodnych – płazów: Metoposaurus i Cyclotosaurus, gadów: Paleorhinus, ryb ganoidowych i dwudysznych oraz bezkręgowców – m.in. małży, małżoraczków i owadów. Występują tu także szczątki zwierząt ziemnych (Stagonolepis)
  • Poziom górny to warstwy uboższe w materiał kostny; dominują tu szczątki zwierząt lądowych – gadów: Stagonolepis, Silesaurus, Polonosuchus, zachowane w soczewkach węglanowych

Kurator i autor wystawy: Ewa Budziszewska-Karwowska
Rzeźbiarska rekonstrukcja zwierząt: Marta Szubert
Pejzaż graficzny: Andrzej Boczarowski


W krainie Smoka – Zawiercie

Wystawa przedstawia rekonstrukcję paleośrodowiska okolic Zawiercia u schyłku triasu. Zapis kopalny obrazuje rozlewiskową rzekę, której bardziej dynamiczne epizody, jak szalejace burze oraz spływy błotne, pozostawiły utwory z licznymi pokruszonymi kośćmi i sczątkami roślin. Rośliny mają często postać węgla drzewnego, co świadczy o licznych pożarach tamtejszych lasów.

Wystawa ma postać dioramy. Płytka woda z rybami dwudysznymi i małżami przechodzi w namulisko rzeczne. Tu widzimy liczne tropy małych dinozaurów celofyzoidów oraz większy Smoka. Są również liczne zwęglone szczątki roślin oraz kości. Całość dopełnia realistyczna fotopanorama. To kraina pełna życia. Szeroko rozlane wody rzeki są domem ryb, małży, zaś bogate w szczątki organiczne, muliste brzegi - rajem dla taplających się w błocie gadów ssakokształtnych. Jest to również miejsce spotkań dużych i małych dinozaurów. W dali, nad spalonym lasem, krążą latające gady – pterozaury.

Materiał kopalny jest efektem prac wykopaliskowych prowadzonych podczas obozów studenckich organizowanych przez Muzeum WNoZ wraz z Kołem Naukowym "Paradoxides", dzięki finansowej pomocy Urzędu Miasta Zawiercie.
Prace, prowadzone w latach 2009 – 2012, pozwoliły odkryć skamieniałości mięczaków, kręgowców, roślin nagozalążkowych i skrzypów oraz tropy, co w sumie daje obraz ciekawej kopalnej biocenozy. Zbiory te wyeksponowane są w gablotach.

Autor i kurator wystawy: Ewa Budziszewska-Karwowska
Rzeźbiarskie wykonanie dioramy: Marta Szubert


Notozaury (Mikołów – Żyglin – Sosnowiec)

240 milionów lat temu (trias środkowy) teren zarówno dzisiejszego Śląska, jak i Zagłębia zalewało rozległe morze, obejmujące całą zachodnia Europę. Liczne skamieniałości, znajdywane w wapiennych osadach tych regionów, zachowały dla nas szczegóły krajobrazu. Oto na dnie płytkiego morza żyją liczne liliowce, małże, ramienionogi, ślimaki wśród domniemanej roślinności. W toni stado ceratytów umyka przed większymi kręgowcami, a ławice przeróżnych ryb spłoszone zostały przez napływającego plakodonta. Na jedną z wysp wdrapuję się niezdarnie gad morski - notozaur – główny bohater naszej opowieści. Jego kończyny, zakończone pazurami, wykształciły błonę pławną. Opływowy kształt ciała, przedłużona szyja i ogon umożliwiają swobodne poruszanie się w wodzie. Na lądzie niestety czuje się raczej nieporadnie. Wygrzewając się, spogląda na mniejszego osobnika baraszkującego w wodzie, czyli części imitującej duże akwarium.

Opisana diorama leży na podeście, okolonym gablotami, w których widnieją liczne skamieniałości: muszle, tarczki, szczątki liliowców: kielich, łodyga i trochity oraz izolowane kości notozaurów. Z uwagi na brak pełnego szkieletu tych zwierząt, do rekonstrukcji bohatera – notozaura, wykorzystano szkielet z gatunku Nothosaurus giganteus Münster, 1834, opisanego z obszaru dzisiejszych Niemiec. Osobniki dochodzące do 4 metrów długości, niewątpliwie docierały do płytkich mórz południowej Polski. Niestety z kraju znany jest tylko jeden i to niepełny szkielet należący do tej grupy zwierząt –Proneusticosaurus silesiacus ze zbiorów Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Dla celów dydaktycznych umieszczono szkielet małego dalekiego chińskiego kuzyna z grupy notozaurów – Keichouzaurus sp.

Kurator i autor scenariusza wystawy: Ewa Budziszewska-Karwowska
Rzeźbiarska rekonstrukcja notozaurów: Marta Szubert
Pejzaż namalowała: Magdalena Łukowiak


Geneza paliw kopalnych

„Geneza paliw kopalnych” – to wystawa, znajdująca się w holu głównym wydziału, której treść odczytać można wg kilku kluczy:

  • W kontekście cyklu wystaw pn. „Krajobrazy Naszego regionu” – to ukazanie paleośrodowiska sprzed 300 milionów lat – karbońskiej „dżungli”, w której drzewiaste formy skrzypów, widłaków, paproci i kordaitów, sięgały 40 m wysokości. Były domem ogromnych ważek mających ok. 1,5m rozpiętości skrzydeł czy równie wielkich skorpionów. Roślinne skamieniałości wyeksponowane są w gablotach.
  • W kontekście paliw kopalnych, okres karboński był dla Europy czasem szczególnym, bowiem powyżej opisane środowisko stało się źródło ogromnej ilości biomasy. Z niej właśnie powstały dzisiaj wydobywane węgle kamienne. Poszczególne etapy tego procesu ukazuje plansza oraz gabloty z reprezentatywnymi genetycznie rodzajami paliw kopalnych.
  • Wystawa pokazuje również kolejne etapy ewolucji roślin na tle skamieniałości.
  • Wystawa stanowi również bazę do dyskusji na temat surowców energetycznych.

Wystawa przedstawia w sposób syntetyczny główne aspekty trudnego problemu naukowego, jakim jest ewolucyjna historia pióra.

Archaeopteryx

Od Połowy XIX w, to znaczy od czasu odkrycia pierwszych szczątków jurajskiego archeopteryksa (praptaka) naukowcy mają dowody na ewolucyjne pokrewieństwo ptaków i gadów. Archeopteryks, łącząc w sobie zarówno cechy ptasie, jak i gadzie, jest idealnym "ogniwem pośrednim". Najbardziej oczywistą ptasią cechą, którą można dostrzec u praptaka jest obecność piór.

Pióra archeopteryksa wyglądają tak, jak pióra ptaków współczesnych. Z tego właśnie powodu to fundamentalne dla paleontologii znalezisko, mówiące nam wiele o ewolucji ptaków, nie wyjawia nam jednocześnie prawie nic na temat wczesnej ewolucji samych piór, czyli struktur okrywowych, które współcześnie występują wyłącznie u ptaków.

Brak znalezisk wczesnych i prymitywnych piór doprowadził do sytuacji, w której badacze zajmujący się problemem ewolucji pióra byli zmuszeni ograniczyć się tylko do teoretycznych spekulacji. Jak łatwo się domyśleć doprowadziło to do powstania licznych, częstokroć całkowicie sprzecznych hipotez. Najbardziej znaczącym założeniem tych spekulacji było przyjęcie ewolucji pióra w wyniku przekształcenia gadziej łuski. Skoro ptaki pochodzą od gadów (na co wskazuje archeopteryks) to logicznym założeniem było, że ich pióra powstały właśnie z łusek.

Kości dinozaurów

Badacze studiujący anatomię dinozaurów już dość dawno bo jeszcze w XIX wieku zauważyli zasadnicze podobieństwa anatomiczne pomiędzy ptakami i dinozaurami. Choć podobieństwa w budowie kośćca pomiędzy oboma grupami były zauważane wielokrotnie i przez różnych badaczy, nie brak było również przeciwników wiązania ptaków z dinozaurami. Same kości nie wystarczały – dowody anatomiczne nie dawały ostatecznej odpowiedzi w tej kwestii... i tu z pomocą przyszło pióro.

Dinozaury z piórami

Pod koniec XX wieku w północno-wschodnich Chinach w prowincji Liaoning odkryto opierzone dinozaury. Na wystawie możemy zobaczyć rysunek drzewa, które ilustruje wzajemne pokrewieństwo wybranych z tych dinozaurów. Ilustracja ta pozwala uzmysłowić sobie jak szeroko pióra były rozpowszechnione wśród dinozaurów i w których grupach zostały one odkryte do tej pory.

Znaleziska te potwierdziły wyniki uzyskiwane niezależnie na drodze badania anatomii: ptaki są blisko spokrewnione z dinozaurami drapieżnymi takimi jak Velociraptor znany z filmu "Park Jurajski" Stevena Spielberga.

Model evo-devo ewolucji pióra

Mniej więcej w tym samym czasie badacze zaczęli do problemu ewolucji pióra podchodzić z nieco innej strony. Teraz zwrócili się oni ku obserwacjom rozwoju ptasiego pióra. Ta metoda badawcza zwana w skrócie evo-devo (z ang. Evolutionary Developmental Biology) doprowadziła do stworzenia modelu ewolucji pióra, który wolny jest od wszelkich założeń i opiera się na obserwacjach rzeczywistych struktur, które pojawiają się w czasie rozwoju pióra. Pierwszym z dwóch głównych wniosków, które płyną z tych dociekań jest rozpoznanie hierarchii budowy w piórze. Zanim powstanie typowe pióro konturowe, np. lotka, musi powstać szereg struktur takich jak promienie, stosina, promyki. Elementy te współtworzą pióro, ale powstają kolejno w wyniku modyfikacji struktur wcześniejszych. W rozwijającym się piórze najpierw powstają promienie i dopiero w wyniku ich zrostu i dalszych modyfikacji mogą pojawić się: stosina i promyki. Na tej podstawie naukowcy byli w stanie określić kolejność ewolucji elementów budujących pióro. Drugim ważnym wnioskiem płynącym z tych badań jest stwierdzenie, że pióro nie powstało w wyniku modyfikacji gadziej łuski i z punktu widzenia ewolucyjnego jest całkowicie nową strukturą okrywową.

Pióra ptaków

Rozwój pióra jest procesem złożonym nic więc dziwnego, że pióra ptaków, które powstają w jego wyniku mogą różnić się nie tylko barwą ale również budową. Rdzeń wystawy stanowią pióra ptaków, które dobrano tak aby przybliżyć widzom różnorodność barwy, budowy i wielkości tych struktur okrywowych.

Dino-ptaki

Na wystawie przedstawiono również zdjęcia współczesnych dinozaurów czyli ptaków, od których te pióra pochodzą. Ważnym akcentem są umieszczone pomiędzy nimi fotografie trzech chińskich opierzonych dinozaurów. Takie ich umieszczenie nie jest przypadkowe i ilustruje stopniowe zacieranie się granic pomiędzy tym co jest dinozaurem i tym co jest ptakiem. Dziś już wiemy, że pióro – struktura okrywowa, której obecność u ptaków jest jednym z elementów definiujących tę grupę – pojawiło się już u mezozoicznych gadów.

Ewa – rozumiana jako archetyp, biblijna, prastara matka, poszukiwana przez filozofów, antropologów czy nawet genetyków...

Wystawa opowiada o ewolucyjnej drodze naszej rodziny Hominidae (człowiekowatych). Celowo nie obrazuje jednak drzewa genealogicznego, bo każde nowe odkrycie zburzyło by je. Główne postaci to dwie rekonstrukcje :

  • Sahelanthropus tchadensis – postać zrekonstruowana na podstawie czaszki, datowanej przez odkrywców na 6–7 mln lat temu. Postać stoi na tle swojego naturalnego środowiska, w trawach przypominających rozległe sawanny. Istota ta - małpa, musiała chronić się jeszcze w konarach drzew, ale dietę roślinną ubogacała coraz częściej w białko zwierzęce, podkradając je drapieżnikom.
  • Homo neanderthalensis – gatunek człowieka, który wyewoluował w Europie, około 300 tys. lat temu, niewiele różniący się od Homo sapiens. Krępy, silny, o wielkich wałach nadoczodołowych i bardzo mocnej żuchwie. Ukazany jest na tle paleośrodowiska plejstocenu (epoki lodowcowej), odziany w skóry, z charakterystycznymi dla siebie artefaktami: w prawej ręce trzyma oszczep z grotem krzemiennym, w lewej – nóż prądnicki. U stóp leżą głazy krzemienne, a na skórze pięściak, rdzeń, wióry i ostrza.

Pomiędzy tymi postaciami w artystycznej wizji ukazane są wizerunki tych gatunków naszej rodziny, o których coś wiemy.

Wystawa obrazuje obecny stan wiedzy naukowej na temat ewolucji człowieka, choć nastrój oraz brak opisów stwarza dobry grunt do emocjonalnego przeżycia i medytacji. Uzmysławia długą drogę ŻYCIA, którego zaledwie jesteśmy ogniwem, a nasz pobyt na tej planecie to jedynie ułamek sekundy w całych dziejach Ziemi.





Kurator i autor wystawy: Ewa Budziszewska-Karwowska
Oprawa graficzna i konsultacja naukowa: Andrzej Boczarowski
Rzeźbiarskie wykonanie modeli hominidów: Marta Szubert

Wystawa stała „Pochodzenie skał magmowych – dynamizm skorupy Ziemskiej” to zarówno kolekcja reprezentatywnych genetycznie skał magmowych, ale i głębsze spojrzenie na procesy zachodzące w skorupie ziemskiej. Bezustanny dynamizm, proces konwekcji, słupy gorąca, rozchodzenie i nachodzenie na siebie płatów litosfery- to baza - przyczyna powstawania oraz wszelkich zmian ekosystemów ziemskich – to motor ewolucji materii nie ożywionej, jak i wszelkiego życia (patrz GALERIA - Wystawy stałe i kolekcje - Dynamizm skorupy ziemskiej...)

nadrząd: Archosauria (gady naczelne)
rząd: Ornithischia (dinozaury ptasiomiednicze)
podrząd: Marginocephalia (marginocefale)
nadrodzina: Ceratopsia (dinozaury rogate)
rodzina: Ceratopsidae (ceratopsy)
podrodzina: Chasmosaurinae (chasmozaury)

Triceratops horridus Marsh, 1889

długość: ok. 9 m
masa ciała: ok. 6 ton
wiek: późna kreda (ok. 68 – 65 mln lat temu)
miejsce znalezisk: USA (stany: Wyoming, Montana, Dakota Południowa, Kolorado), Kanada (prowincje: Alberta, Saskatchewan)

Triceratops był największym dinozaurem rogatym, a także jednym z ostatnich dinozaurów, jakie żyły na Ziemi przed wielkim wymieraniem sprzed 65 mln lat, które zakończyło panowanie wielkich gadów. Duże stada triceratopsów pasły się na równinach Ameryki Północnej, przemierzanych w tym czasie także przez innego słynnego dinozaura, Tyrannosaurus rex.

Cechą charakterystyczna tego dinozaura były trzy rogi – pojedynczy krótki róg nosowy i dwa skierowane ku przodowi rogi wyrastające na czole. Z tyłu głowy rozpościerał się kostny kołnierz o szerokości ok. 2 metrów. Z przodu głowy znajdował się duży zakrzywiony rogowy dziób. Dorosły triceratops miał jedną z największych czaszek wśród lądowych kręgowców. W szczękach tkwiły setki ciasno upakowanych zębów przystosowanych do siekania twardych części roślin.

Jak wszystkie dinozaury, triceratops był jajorodny. Pisklęta miały inne proporcje ciała niż osobniki dorosłe. Z wiekiem wydłużał się kołnierz na czaszce i wyrastały rogi.

nadrząd: Archosauria (gady naczelne)
rząd: Saurischia (dinozaury gadziomiednicze)
podrząd: Theropoda (dinozaury drapieżne, teropody)
nadrodzina: Ceratosauria (ceratozaury)
rodzina: Coelophysidae (celofyzy)
 

Coelophysis bauri Cope, 1889

długość: ok. 2,5 m
masa ciała: ok. 30 kg
wiek: późny trias (ok. 220 mln lat temu)
miejsce znalezisk: USA (Teksas)

 

Celofyz jest jednym z najwcześniejszych znanych dinozaurów drapieżnych (teropodów), przedstawicielem prymitywnej grupy ceratozaurów. Liczne szkielety celofyzów znaleziono w Ghost Ranch w Teksasie. Między żebrami niektórych dorosłych osobników zauważono kości o wiele mniejszych celofyzów. Nie miały one jednak cech zarodków, więc stwierdzono, że nie może chodzić o nienarodzone potomstwo (zreszta wszystkie dinozaury były jajorodne). Tak więc celofyzy mogły być kanibalami. Przypuszcza się, że w porze suchej celofyzy łączyły się w duże grupy i polowały razem.

Nazwa celofyza nawiązuje do jam w kościach, które były spneumatyzowane, jak u ptaków.
Pod koniec triasu krewniacy celofyza pozostawili ślady stóp w Tatrach, a w początkach jury także w rejonie świętokrzyskim – ich ślady znane są z Sołtykowa i Zapniowa.

nadrząd: Archosauria (gady naczelne)
rząd: Saurischia (dinozaury gadziomiednicze)
podrząd: Theropoda (dinozaury drapieżne, teropody)
nadrodzina: Miniraptora (miniraptory)
rodzina: Tyrannosauridae (tyranozaury)

Tyrannosaurus rex Osborn, 1905

długość: ok. 14,5 m
masa ciała: ok. 6 ton
wiek: późna kreda (ok. 67 mln lat temu)
miejsce znalezisk: USA (stany: Kolorado, Wyoming, Montana, Dakota Północna i Południowa, Nowy Meksyk, Teksas), Kanada (prowincje Alberta, Saskatchewan)

Tyranozaur, opisany sto lat temu, stał się najpopularniejszym dinozaurem drapieżnym. Długo uważano go też za największego drapieżnika wszechczasów. Dopiero niedawno odkryto – głównie na południowych kontynentach – nieco większe teropody.

Charakterystyczną cecha tyranozaurów (do rodziny tej należał m.in. tarbozaur z Gobi) były bardzo zredukowane kończyny przednie, zaledwie z dwoma palcami. Potężna głowa mogła przekraczać półtora metra długości, a szczęki zaciskać się z siłą ponad 2,5 tony. Grube zęby łatwo wgryzały się w kości dinozaurów. Zapewne tyranozaur nie gardził padliną, choć mógł tez polować samodzielnie.

konsultacja naukowa: dr Gerard Gierliński
oprawa graficzna: dr Andrzej Boczarowski
rzeźbiarze: Tomasz Okręglicki, Adam Wojciechowski, Michał Pytlik, Jacek Kolatorowicz

FUNDATOR MODELU TYRANOZAURA
Stowarzyszenie Delta – JuraPark,
ul. Sandomierska 4, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski

Kronika wystaw czasowych

  • "Rapa Nui" - Polskie badania na Wyspie Wielkanocnej w fotografii prof. dr. hab. Zdzisława Jana Ryna.
  • "Paleozoiczne koralowce w zbiorach Uniwersytetu Śląskiego. Piękno ukryte w skałach" Autor: Tomasz Wrzołek
  • "Jezioro Tikitaka Peru – Boliwia" Autorzy: Jerzy Żaba, Zbigniew Małolepszy
  • "Tatry" autor: Adam Walanus
  • "Parki krajobrazowe USA. Historia Ziemi zapisana w krajobrazach" autorzy: Krystyna i Marian Harasimiukowie, Małgorzata i Andrzej Kiedrowscy komisarz wystawy: Wojciech Zgłobicki
  • Kolekcja meteorytów Kazimierza Mazurka
  • Kolekcja gipsów Jerzego Żaby (do dziś)
  • Kolekcja skamieniałości Artura Padewskiego (do dziś)
  • Kolekcja skamieniałości mioceńskich oraz kolekcja kopalnych głowonogów Wojciecha Krawczyńskiego (do dziś)
Zapraszamy do galerii.

KOLEKCJA MINERAŁÓW– to zbiór 1361 okazów z całego świata, wyeksponowanych w grupach tematycznych (patrz Galeria):

  • kolekcja systematyczna wg klasyfikacji międzynarodowej Dana,
  • kolekcja kryształów,
  • kolekcja rzadkich lokalizacji,
  • kolekcja związków organicznych,
  • szafa do obserwowania zjawiska luminestencji.

Kolekcja minerałów swój początek bierze z pasji zbierackiej geologów Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. Wiele okazów zostało pozyskanych podczas krajowych praktyk studenckich oraz zagranicznych wyjazdów naukowych. Muzeum WNoZ pragnie wszystkim darczyńcom serdecznie podziękować, szczególnie tym, którzy tworzyli tę kolekcję oraz przekazali największą ilość okazów:

prof. Łukasz Karwowski
dr hab. Irina Gałuskina
dr hab. Evgeny Gałuskin
dr Eligiusz Szełęg
mgr Krzysztof Andrzejewski
dr Roman Włodyka
dr Justyna Ciesielczuk
dr Grażyna Bzowska
prof. Janusz Janeczek

KOLEKCJA SKAŁ – to zbiór ponad 500 okazów z kraju i zagranicy, wyeksponowanych wg genezy w 9 gablotach (patrz Galeria):

  • skały magmowe ujęte w osobną wystawę „Pochoczenie skał magmowych,
  • dynamizm skorupy ziemskiej” (patrz GALERIA),
  • skały osadowe – węglanowe,
  • skały osadowe - okruchowe,
  • skały osadowe – chemiczne,
  • skały osadowe – krzemionkowe,
  • skały osadowe – paliwa kopalne,
  • złoża Polski: polimetaliczne, rud żelaza, miedzi oraz śląsko-krakowskie złoża cynku i ołowiu.

KOLEKCJA SKAMIENIAŁOŚCI – to około 1000 okazów skamieniałości roślinnych, zwierzęcych i śladowych, wyeksponowanych wg wieku w 10 gablotach. Każda gablota odpowiada konkretnemu okresowi geologicznemu, zaopatrzona jest w mapkę paleogeograficzną, tabelkę stratygraficzną i opis najważniejszych wydarzeń danego okresu. (patrz GALERIA)